Birinci Juderia: İkiçeşmelik (Kuruluşu ve Gelişmesi) | Siren Bora (Tarihçi, serbest araştırmacı)

İzmir kentindeki Yahudi yerleşimi ile ilgili olarak, Hellen, Roma ve Bizans dönemlerine ilişkin aydınlatıcı,somut verilere sahip değiliz. İzmir’in Osmanlılar tarafından fethedildiği döneme ilişkin verilerin yetersizliğinden dolayı ise, aynı sis perdesinin oluşturduğu belirsizlikle karşı karşıya kalmaktayız. İzmir’e ait 1528 ve 1575 tarihli tahrir defterlerinde ve 1528 tarihli vergi defterlerinde Yahudi kaydı bulunmamaktadır. Öte yandan, Osmanlı’nın fethi sırasında (1424-1426 yılları) tarım ürünü üreten küçük bir köy görünümünde olan İzmir, faal bir ticari limana sahip değildir. Sakız adasının 1566 yılında Osmanlı Devleti tarafından fethedilmesinden sonra, İzmir doğu batı ticaret zincirinde ön plana yükselecektir. Bu yüzden, Osmanlı fethinin yapıldığı 15. yüzyılın ilk çeyreği ile 17. yüzyıl arasındaki zaman diliminde İzmir’de sürekli bir Yahudi yerleşiminin olmaması fikri makul görünmektedir. Hatta döneme ilişkin Yahudi mahalleleri, Yahudi nüfusu, Yahudi yaşamı, sosyal, kültürel ve idari aktiviteleri hakkında hemen hemen hiçbir bilgiye sahip olunmamasının temel nedeni olarak, kentte sürekli bir Yahudi yerleşiminin var olmaması gösterilmektedir. İzmir önemli bir ticaret merkezi niteliğini kazanmaya başladıktan sonra, önce yakın yerleşim yerlerinden, sonra da Batı Anadolu’nun diğer yerleşim birimlerinden, ardından da Selanik, Balkanlar, İtalya, Hollanda, Akdeniz adaları ve Filistin’den gelen Yahudiler, Karayim ve önemli bir Portekiz göçmen grubu burada bir arada İzmir Yahudi Cemaatini oluşturacaklardır.

Aynı bölümde