İzmir Yahudilerine Kısa Bakış | Sara Pardo (Turist rehberi, izmir Musevi cemaati üyesi)

Belgelerin ışığında, Yahudilerin Anadolu’daki varlıkları 2500 yıl kadardır. 1492 tarihinde, “Sefarad” adı verilen 100-150 bin kadar Yahudi, İber Yarımadasından Osmanlıya göç etmiştir. Önce Selanik, Edirne ve İstanbul’a yerleşmişler ve “Romaniot” adı verilen yerli Yahudilerle karışmışlardır. Yüz yıl sonra da İzmir’e gelmiş ve örgütlenerek 1605 yılında İzmir Yahudi Cemaatini kurmuşlardır. 17. yüzyıl altın devirleri olmakla birlikte Sabetay Sevi (Mesih) olayları ve Osmanlı imparatorluğunun gerilemesiyle 200 yıl süren problemler yaşamışlardır. 19. yüzyıl ortalarında açılan “Alliance” okulları büyük eğitim reformları getirmiştir. Havra sokağı civarında Müslüman halk ile yanyana, uyum içinde yaşayan Yahudiler, 20. yüzyıldan itibaren Karataş bölgesine de yerleşmeye başlamışlardır. Zaman zaman Güney Amerika, A.B.D, Mısır ve Fransa’ya göçler gerçekleşmiştir. İzmir Yahudileri Balkan, 1. Dünya ve Kurtuluş savaşlarında, Müslüman Türklerle aynı cephelerde, aynı acıları paylaşmış ve Cumhuriyeti aynı coşkuyla karşılamışlardır. 2. Dünya Savaşı’nda varlık vergisi olayından çok etkilenen Yahudi halkı savaş sonrası İsrail Devleti’nin kurulmasıyla da büyük göç yaşamış, İzmir’den 10 bin kadar Yahudi İsrail’e göç etmiştir. 1950’lerde toparlanmaya başlayan cemaat, yeni yerleşim bölgesi olan Alsancak’a taşınmaya başlamıştır. Bugün sayıları 1300 kadar olan İzmir Yahudilerini “İzmir Yahudi Cemaati Vakfı” temsil etmektedir. Bu sunumda, İzmir Yahudilerinin kısa bir tarihçesi anlatılacak, daha sonra doğumdan ölüme adetler, Ladino, giyim, müzik, sanat, Şabat ve bayramlar, Havralar ve ritüelleri konularına değinilecektir.

Also in this section